Điều cần nhớ khi sử dụng statin điều trị tăng mỡ máu

Ngọc Anh , Dùng thuốc an toàn , 10/06/2021

Statin là một nhóm thuốc khá thông dụng thường được các bác sĩ kê đơn trong điều trị làm hạ mỡ máu. Tuy nhiên, bệnh nhân cần biết sử dụng thuốc đúng cách, đúng thời điểm để hưởng những lợi ích tối ưu nhất và hạn chế những bất lợi không mong muốn do thuốc gây nên.

Tăng mỡ máu là hiện tượng rối loạn lipid máu: Tăng mức cholesterol có hại và suy giảm mức cholesterol có lợi của cơ thể. Lượng mỡ máu cao, dư thừa sẽ bám vào bên trong thành động mạch ngày một nhiều, hình thành nên những mảng bám bám dày, khiến lòng mạch bị thu hẹp và làm giảm lưu lượng máu đến các bộ phận khác trong cơ thể, dễ gây ra các biến chứng trên tim mạch. Hơn nữa, những mảng bám này còn có thể vỡ ra, hình thành các cục máu đông, gây ra rất nhiều các biến chứng nguy hiểm như đột quỵ, đau tim….

Các loại thuốc thuộc nhóm satatin như: fluvastatin, atorvastatin, pitavastatin, lovastatin, rosuvastatin, pravastatin và simvastatin. Các loại thuốc này có tác dụng ức chế enzym mà cơ thể rất cần để giúp sản sinh ra cholesterol hoặc làm giảm các mảng bám (do lượng cholesterol tích tụ) hình thành ở bên trong lòng động mạch… nên là nhóm thuốc khá được sử dụng nhiều để điều trị tăng mỡ máu.

Thời điểm thích hợp để sử dụng thuốc

Statin hiện có rất nhiều loại thuốc. Một số statin sẽ mang lại hiệu quả tốt nhất khi uống vào buổi tối trong khi một vài loại khác lại hoạt động tốt vào buổi sáng. Vì vậy, thời gian tốt nhất để sử dụng statin phụ thuộc vào từng loại thuốc cụ thể. Đối với loại statin có tác dụng ngắn thì nên uống vào buổi tối, bởi men gan tạo ra cholesterol hoạt động mạnh hơn trong thời điểm này. Phần lớn các statin có tác dụng ngắn có thời gian bán hủy là 6 giờ. Thời gian bán hủy của thuốc là khoảng thời gian rất cần thiết để cơ thể xử lý và đào thải một nửa số thuốc. Statin có tác dụng ngắn bao gồm:  fluvastatin, lovastatin, simvastatin.

Đối với statin có tác dụng kéo dài như: fluvastatin (viên nén giải phóng kéo dài), atorvastatin, rosuvastatin có thời gian bán hủy lên đến 19 giờ. Cơ thể cần rất nhiều thời gian để xử lý statin tác dụng dài, do đó bạn có thể uống vào buổi sáng hay buổi tối đều được. Những người sử dụng statin tác dụng dài có thể tự lựa chọn thời điểm nào để uống thuốc trong ngày sao cho tiện lợi hất. Tuy nhiên cần sử dụng vào một thời điểm trong ngày để nhớ giờ uống thuốc Ví dụ, nếu bệnh nhân lựa chọn sử dụng vào thời điểm 8 giờ sáng, thì nên sử dụng chúng vào thời điểm này mỗi ngày.

Về vấn đề này, bệnh nhân thường được các bác sĩ tư vấn khi kê đơn (hoặc ghi trong đơn thuốc), tuy nhiên, trước khi sử dụng thuốc, bệnh nhân cần đọc kỹ tờ hướng dẫn sử dụng để tìm hiểu thêm các thông tin về thời gian uống thuốc.

Thông báo kịp thời những bất lợi hoặc tương tác thuốc nếu gặp phải

Cũng giống như các loại thuốc điều trị khác, khi sử dụng các loại thuốc nhóm statin, bệnh nhân có thể gặp phải một vài bất lợi sau: đau bụng, đau đầu, đầy hơi, phát ban, tiêu chảy… Cần chú ý tới 2 phản ứng phụ nghiêm trọng nhất là suy gan và tổn thương cơ xương, mặc dù rất hiếm khi xảy ra. Những tổn thương cơ thường biểu hiện như đau cơ, có sự cải thiện khi chuyển sang sử dụng một loại statin khác…

Vì vậy, trong quá trình sử dụng thuốc nếu gặp phải bất cứ các triệu chứng khác thường nào (có thể do các phản ứng phụ của thuốc, có thể khiến bệnh xấu đi…), bệnh nhân cần thông báo ngay cho bác sĩ biết để kịp thời khắc phục, hoặc điều chỉnh, thay thế các loại thuốc khác phù hợp hơn.

Những lợi ích của statin mang lại vẫn lớn hơn nguy cơ mà thuốc gây ra, nên nếu gặp bất lợi bệnh nhân không được tự ý ngừng sử dụng thuốc. Vì việc tự ý ngưng thuốc, sẽ khiến không thể kiểm soát mỡ máu, làm gia tăng nguy cơ biến chứng tim mạch.

Statin cũng có khả năng gây tương tác bất lợi với một vài loại thuốc mà bệnh nhân đang sử dụng để điều trị một tình trạng y tế khác. Để phòng ngừa những tương tác bất lợi này, nên thông báo cho bác sĩ biết trước khi kê đơn thuốc điều trị mỡ máu. Bác sĩ sẽ cân nhắc để hạn chế những tương tác bất lợi này.

Nguyên nhân tăng mỡ máu thường là do chế độ ăn uống không khoa học, mắc một số bệnh lý về rối loạn chuyển hóa hoặc do di truyền… Vì vậy, để phòng ngừa và điều trị bệnh tăng mỡ máu thì chế độ ăn uống có vai trò quyết định. Bên cạnh việc sử dụng thuốc, bệnh nhân cũng cần thực hiện một chế độ ăn uống và tập luyện có lợi cho tình trạng của mình. Ví dụ: Tránh các đồ ăn nhiều chất béo như thịt mỡ, nội tạng động vật, hạn chế sử dụng rượu bia; tăng cường bổ sung các loại rau, trái cây… thường xuyên luyện tập thể dục để làm giảm nguy cơ rối loạn mỡ máu và thường xuyên kiểm tra sức khỏe.

 

Tin cùng chuyên mục

Nổi bật trang chủ

Tin mới nhất

Xem thêm