Hướng mới trong điều trị bệnh tâm thần phân liệt

Ngọc Anh , Điều trị an toàn , 11/06/2021

Những triệu chứng tiêu cực của bệnh tâm thần phân liệt thường gây ra những đau khổ cho người bệnh. Cho đến nay, vẫn chưa có liệu pháp điều trị bệnh nào được phê duyệt, tuy nhiên bằng cách kích thích các thụ thể Mu-opioid (MOR) trong não cũng góp phần làm giảm các cảm giác tiêu cực có thể sẽ là hướng đi mới, hứa hẹn nhằm giúp điều trị căn bệnh này.

Tâm thần phân liệt là tình trạng sức khỏe  tâm thần nghiêm trọng gây ra các khuyết tật đáng kể và hiện nay căn bệnh này đã tác động đến 1/100 người. Người mắc bệnh tâm thần phân liệt thường trải qua những dấu hiệu tiêu cực như cô lập xã hội,thiếu động lực và không có khả năng trải nghiệm những cảm giác dễ chịu. Các loại thuốc phòng chống loạn thần hiện nay chỉ có hiệu quả cải thiện tối thiểu những triệu chứng tiêu cực này và hiện nay vẫn chưa có liệu pháp điều trị căn bệnh này được cấp phép. Ngoài ra, ước tính tổng chi phí dịch vụ để chăm sóc bệnh tâm thần phân liệt chỉ tính riêng tại Anh sẽ là 6,5 tỷ bảng vào năm 2026. Theo quan điểm này, đã có những mối quan tâm đáng kể trong việc xác định các mục tiêu điều trị tiềm năng cho bệnh tâm thần phân liệt. Tuy nhiên, bản chất của việc thay đổi hóa học trong não đóng góp vào những dấu hiệu tiêu cực này hiện nay vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ.

Các thụ thể MOR đã được tìm thấy trong một vùng não được gọi là striatum và nó có một vai trò đặc biệt quan trọng trong cách mỗi người trải nghiệm niềm vui trong cuộc sống. Cơ thể của mỗi người tự sản xuất các phân tử opioid gồm có endorphin, đây là những hormone do não tiết ra nhằm giúp làm giảm đau hoặc kiểm soát tình trạng căng thẳng và tăng cường hạnh phúc. MOR là những thụ thể liên kết với các phân tử opioid nội sinh được sản xuất tự nhiên và việc kích thích hệ thống MOR  làm gia tăng động lực để tìm kiếm sự vui vẻ và tăng mức độ ngon miệng khi ăn và rất nhiều ảnh hưởng khác. Điều ngạc nhiên là những MOR bị suy giảm số lượng trong trường hợp người bệnh mắc tâm thần phân liệt tử vong. Vì vậy, không rõ liều rằng những thụ thể sẵn có này có tăng lên khi cá thể còn sống hay không.

Nghiên cứu quét não mới đây đã được công bố trên tạp chí Nature đã báo cáo cách thức mà hệ thống MOR đóng góp vào những dấu hiệu tiêu cực hiển thị ở người bệnh mắc tâm thần phân liệt. Lần đầu tiên, nghiên cứu khoa học này đã cho thấy mức độ MOR suy giảm đáng kể tại vùng vân trong não. Do đó, việc thiếu kích thích hệ thống MOR trong não sẽ góp phần vào những cảm giác tiêu cực mà người bệnh mắc tâm thần phân liệt có thể gặp phải. Sử dụng liệu pháp chụp cắt lớp phát xạ positron (PET) ở một nhóm người bệnh mắc tâm thần phân liệt và nhóm đối chứng là những người khỏe mạnh phù hợp với lứa tuổi, các nhà nghiên cứu khoa học đã nhận thấy mức độ MOR thấp hơn đáng kể ở những người mắc bệnh tâm thần phân liệt. Bác sĩ Abhishekh Ashok tại Bệnh viện Đại học Cambridge, người thực hiện nghiên cứu khoa học này cho biết: Lần đầu tiên, nghiên cứu khoa học này cho thấy mức độ MOR suy giảm đáng kể tại vùng vân trong não. Do đó, việc thiếu kích thích hệ thống MOR trong não cũng góp phần vào những dấu hiệu tiêu cực mà người mắc bệnh tâm thần phân liệt có thể gặp phải.

Nghiên cứu quét PET này cũng đã giải thích sự thay đổi hóa chất trong não góp phần phát triển những dấu hiệu tiêu cực. Phân tích khoa học này cũng cho thấy sự gia tăng rõ rệt về kết nối MOR ở người mắc bệnh tâm thần phân liệt, điều này càng rõ rệt hơn trong kết nối của mạch não được gọi là mạch lưới não – não.

Tiến sĩ Oliver Howes, tác giả cao cấp của bài viết này cho biết cần phải thực hiện nhiều nghiên cứu khoa học và các đánh giá chuyên sâu hơn nữa. Tuy nhiên đây là một hướng đi mới đầy hứa hẹn, hy vọng có thể giúp chúng tôi phát triển một liệu pháp điều trị mới cho những người mắc bệnh tâm thần phân liệt.

 

Tin cùng chuyên mục

Nổi bật trang chủ

Tin mới nhất

Xem thêm