Một số loại thuốc có thể hại gan

Ngọc Anh , Dùng thuốc an toàn , 11/06/2021

Gan là bộ phận đặc biệt, đảm nhiệm rất nhiều chức năng quan trọng và phức tạp trong cơ thể. Chức năng quan trọng của gan là giúp cơ thể giải độc, chuyển hóa thuốc thành những chất không độc. Do thường xuyên phải xử lý các chất độc hại, nên gan có thể bị nhiễm độc, được thể hiện ở chỗ nhu mô gan bị tổn thương hay còn gọi là viêm gan.

Tìm hiểu về viêm gan

Viêm gan là hiện tượng các tế bào gan bị viêm, bị hư hoại và bị chết đi. Khi các tế bào gan bị viêm, xuất hiện các tổn thương thì những men gan như ALT (hay là SGPT)) và AST (SGOT) từ gan có thể phóng thích vào máu nhiều hơn so với bình thường. Vì vậy, khi xét nghiệm thấy men gan ALT và AST tăng lên thì đây là dấu hiệu gan bị viêm, tổn thương các tế bào gan. Trong thời gian điều trị bệnh viêm gan hoặc gan tự hồi phục, men gan trước tăng sau giảm xuống đến ngưỡng bình thường thì tình trạng viêm được coi đã cải thiện.

Do có mối liên quan đến rất nhiều cơ quan khác nhau trong cơ thể, cho nên khi gan bị tổn thưởng thì bệnh nhân có thể xuất hiện rất nhiều các triệu chứng khác nhau như: rối loạn bài tiết mật cùng với nước tiểu có màu sậm, cơ thể bị mệt mỏi, chán ăn, đầy bụng, khó tiêu, cảm giác buồn nôn, khó chịu ở vùng hạ sườn phải; thậm chí có thể bị phù chân, lú lẫn, hôn mê (được gọi là bệnh não do gan hoặc hôn mê gan).

Một số loại thuốc gây tổn thương cho gan

Một số loại thuốc có thể khiến gan bị tổn thương. Dựa vào đó, các chuyên gia phân loại thành từng nhóm để dễ dàng nhận biết. Dưới đây là những loại thuốc có thể gây độc cho gan:

Các loại thuốc có nguy cơ khiến các tế bào gan bị tổn thương, làm tăng men AST, ALT

Bao gồm các loại thuốc kháng sinh kháng nấm(ketoconazol), thuốc kháng sinh kháng khuẩn (tetracycline, metronidazole, ciprofloxacin…), thuốc phòng chống lao (rifampicin, isoniazid,  pyrazinamid),  thuốc chống tiết acid điều trị viêm loét dạ dày (omeprazol), thuốc điều trị bệnh mỡ máu (các statin), thuốc điều trị bệnh tăng huyết áp (lisinopril, losartan,), thuốc phòng chống hội chứng trầm cảm (proxetin, fluoxetin, sertralin),  các loại vitamin (vitamin A liều lượng cao, vitamin PP); nhất là thuốc giảm đau chống viêm (các loại thuốc kháng viêm không steroid: NSAID. Riêng đối với thuốc paracetamol thường được xem là đảm bảo an toàn, tuy nhiên nó cũng có thể gây hoại tử các tế bào gan rất nặng, nếu sử dụng thuốc bừa bãi.

Các loại thuốc có nguy cơ gây tắc mật, tăng nồng độ  alkalin phophatase và bilirubim toàn phần

Bao gồm các loại thuốc kháng sinh kháng khuẩn (amoxicilin+acid clavulanic:  erythromycin, augmentin), thuốc điều trị rối loạn tâm thần (mirtarazin, chlopromazin), thuốc kháng sinh histamine điều trị dị ứng (promethazin), thuốc kháng sinh kháng nấm (terbinafin), thuốc điều trị bệnh tăng huyết áp (irbesartan), thuốc là hormone sinh dục nam (testoterone), thuốc là hormone sinh dục nữ(estrogen)…

Các thuốc có nguy cơ vừa làm tổn thương tế bào gan vừa làm tắc mật, tăng AST, ALT và tăng alkalin phosphatase

Nhóm các loại thuốc kháng sinh, kháng khuẩn (clindamycin, sulfonamid, bactrim, nitrofurantoin), thuốc điều trị bệnh tăng huyết áp (enalapril, catopril,  verapamil), thuốc kháng sinh hitamin điều trị dị ứng (cyproheptadin), thuốc phòng chống động kinh ( phenytoin, phenobarbital, carbamazepin), thuốc phòng chống trầm cảm (amitriphtylin, trazodon)…

Trên đây là các loại thuốc có nguy cơ gây hại cho gan. Có “nguy cơ” có nghĩa là loại thuốc đó có thể gây hại chứ không phải luôn gây hại cho gan. Khi đọc trên báo chí các thông tin về thuốc có nguy cơ gây hại cho gan thì đó là những thông tin mà người bệnh tham khảo và cảnh giác, chứ người đang sử dụng loại thuốc đó hoàn toàn không nên quá lo lắng mà tìm cách ngưng sử dụng thuốc khi chưa có ý kiến chỉ định của bác sĩ điều trị.

Bệnh nhân nên lưu ý, khi đang sử dụng thuốc, nếu xét nghiệm thấy men gan tăng cao thì chăn hẳn đây là triệu chứng của tổn thương gan. Vì vậy, khi men gan tăng lên, không nhất thiết phải ngừng sử dụng thuốc mà cần được bác sĩ điều trị theo dõi chặt chẽ. Trường hợp xuất hiện các biểu hiện lâm sàng: suy gan cấp, vàng da, thì phải ngừng sử dụng thuốc ngay để ngăn ngừa các diễn biến nghiêm trọng. Đối với một loại thuốc đã gây độc cho gan thì không được sử dụng lặp lại. Việc sử dụng lặp lại sẽ khiến gan bị tổn thương nặng nề hơn.

Đối với những người được phát hiện có men gan tăng cao hoặc đang sử dụng một loại thuốc có nguy cơ gây tổn thương gan thì cần lưu ý một số vấn đề sau:

– Không nên nghe theo lời mách bảo của những người không thuộc giới chuyên môn mà sử dụng thuốc liên tục trong một thời gian dài.

– Nếu được bác sĩ điều trị khám và ghi đơn thuốc thì phải sử dụng đúng, sử dụng đủ (không thừa, không thiếu) các loại thuốc ghi trong đơn và thực hiện tốt các chỉ định của bác sĩ điều trị. Khi sử dụng thuốc mà xuất hiện các biểu hiện như sợ mỡ, chán ăn, nước tiểu có màu sẫm, đau tức ở vùng gan thì cần tái khám bác sĩ điều trị trước đó hoặc đến ngay một cơ sở y tế để được kiểm tra để được điều trị kịp thời, nếu loại thuốc đó gây hại cho gan.

–  Một số loại thuốc có thể khiến men gan tăng lên (như sử dụng thuốc điều trị rối loạn mỡ máu là loại thuốc thuộc nhóm thuốc fibrat hoặc thuốc statin), nếu ngưng sử dụng thuốc sẽ giúp men gan trở lại bình thường. Vì vậy, khi đang sử dụng thuốc mà nhờ xét nghiệm thấy men gan tăng cao thì phải báo ngay cho bác sĩ chuyên môn để được xử lý kịp thời.

 

Tin cùng chuyên mục

Nổi bật trang chủ

Tin mới nhất

Xem thêm