Rối loạn ngôn ngữ ở trẻ : Khắc phục bằng cách nào?

Quyên Trần , Chăm sóc trẻ , 10/06/2021
Rối loạn ngôn ngữ ở trẻ

Trẻ nhỏ thường mắc phải những vấn đề về giao tiếp, giọng nói không được rõ ràng. Đối với một số trẻ, những vấn đề này sẽ biến mất nếu trẻ lớn lên nhưng cũng cần nhờ đến những biện pháp trị liệu. Là cha mẹ, điều quan trọng là bạn phải cẩn thận quan sát bé nhằm phát hiện và điều trị kịp thời các rối loạn ngôn ngữ ở trẻ.

Trẻ em khỏe mạnh thông minh sẽ nhanh chóng phát triển được ngôn ngữ. Nghiên cứu cho thấy rằng, nếu bé có ngôn ngữ tốt thường sẽ có trí tuệ phát triển. Trên thực tế, có các bé lại không phát triển ngôn ngữ được một cách bình thường theo độ tuổi. Vì thế, phải xử lý rối loạn ngôn ngữ ở trẻ như thế nào là thắc mắc được nhiều bậc cha mẹ quan tâm.

Rối loạn ngôn ngữ ở trẻ nhỏ

1. Bỏ sót âm vị

Rối loạn ngôn ngữ ở trẻ

Đây là hiện tượng mà bé bỏ sót một âm vị đầu hay cuối như “a” thay vì “ba”, “uốn” thay vì “uống”.

2. Thay thế âm vị

Đây là hiện tượng bé thay thế một âm vị này bằng một âm vị khác, ví dụ như “rồi” biến thành “gồi”.

3. Âm rung lưỡi

Đây là hiện tượng mà bé không thể phát âm được âm “r” và “s”, ví dụ như cái “gổ” thay vì “rổ”, “xách” thay vì “sách”…

4. Bất thường trong giọng nói

Khi trẻ nói, không khí sẽ từ phổi đi ra qua mối nối hẹp trung gian của dây thanh đới. Dòng khí qua dây thanh đới sẽ khiến cho dây rung động phát ra âm thanh. Quá trình được gọi là phát âm.

Âm thanh qua dây thanh đới phát ra rất yếu ớt và đơn điệu, nên cần có sự hỗ trợ của khoang cộng hưởng. Xung quanh phần thanh đới, phần đầu và ngực có nhiều khoảng rỗng lớn nhỏ (khoang cộng hưởng) như khoang yết hầu, khoang cổ họng, khoang miệng, xoang mũi, xoang đầu, khoang ngực… Nếu bé có các khác thường liên quan tới giọng nói thì nhiều khả năng có liên quan tới hai bộ phận này.

Nếu giọng nói của trẻ nghe có vẻ khàn hay có sự thay đổi ngẫu nhiên trong tông giọng thì trẻ có khả năng mắc phải những vấn đề liên quan tới quá trình phát âm.

Nếu nói giọng mũi thì có thể là trẻ đang gặp phải các rối loạn liên quan tới khoang cộng hưởng. Nguyên nhân của hiện tượng này có thể là do sự mất cân bằng của năng lượng âm khi giọng nói đi qua những khoang ở cổ họng, mũi hoặc miệng.

5. Nói lắp

Nói lắp là hiện tượng mà trẻ cứ lặp đi lặp lại hay kéo dài nhiều âm thanh, từ ngữ, trọng âm, làm cho mạch giao tiếp bị gián đoạn. Bạn có thể thấy hiện tượng này khi bé mệt mỏi, bị kích động hoặc bị đưa vào các tình huống khó khăn.

6. Chứng mất phối hợp động tác (Apraxia)

Đây là một rối loạn có liên quan đến các khiếm khuyết thần kinh ở não bộ. Não của bé không đưa ra được những tín hiệu tới những cơ ở vùng miệng để tạo ra lời nói chính xác. Điều đó là do sự điều khiển hay phối hợp các vận động vùng miệng của não bị rối loạn. Chẳng hạn, trẻ gặp khó khăn trong khi kết hợp những âm với nhau, khó khăn khi chuyển từ âm này sang âm khác hay bé gặp khó khăn trong việc phối hợp vận động của môi, lưỡi, hàm…

Nguyên nhân làm cho trẻ bị rối loạn ngôn ngữ

Tổn thương não bởi tai nạn, đột quỵ hay các dị tật bẩm sinh.

Trẻ mắc phải những vấn đề về thính lực cũng có thể dẫn tới chứng rối loạn ngôn ngữ.

Hở hàm ếch là hiện tượng mà trẻ có một khe nứt rộng giữa hai bờ môi. Đây là một dị tật bẩm sinh có thể gây khó khăn cho việc không khí đi qua cổ họng, mũi và miệng.

Hội chứng Fragile X (FXS) là một rối loạn di truyền gây nên những khuyết tật về phát triển và trí tuệ ở trẻ nhỏ. Bạn có thể thấy những triệu chứng như khuôn mặt bị kéo dài, tai, trán và cằm bị nhô ra; nói lắp.

Rối loạn bẩm sinh, ví dụ như bại não, có thể dẫn tới tình trạng nói lắp.

Rối loạn tiếp nhận ngôn ngữ làm cho trẻ gặp khó khăn trong việc hiểu ngôn ngữ viết và nói.

Rối loạn ngôn ngữ biểu cảm làm cho trẻ khó tìm những từ thích hợp để tạo thành các câu có ý nghĩa.

Răng mọc không ngay ngắn cũng là nguyên nhân dẫn tới những rối loạn ngôn ngữ ở trẻ nhỏ.

Điều trị rối loạn ngôn ngữ ở trẻ nhỏ

Để điều trị những rối loạn ngôn ngữ ở trẻ nhỏ, bạn có thể nhờ tới sự trợ giúp của những phương pháp trị liệu ngôn ngữ. Chuyên gia trị liệu sẽ có một cuộc trò chuyện cùng với bé để xác định những vấn đề mà bé đang gặp phải và lập kế hoạch chữa trị. Những phương pháp trị liệu này gồm những bài tập thở, những bài tập bằng giọng nói và những cách thư giãn cơ khi trẻ nói.

Phòng ngừa rối loạn ngôn ngữ ở trẻ nhỏ

Trẻ sẽ học nói bằng việc nghe. Do vậy, bạn có thể phòng ngừa những rối loạn ngôn ngữ ở trẻ bằng việc dùng đúng từ và phát âm chính xác nhằm giúp bé nghe và học.

Ngoài ra, việc đọc sách cho bé thường xuyên cũng giúp ích rất nhiều. Các câu chuyện có thể thu hút sự chú ý của bé và giúp bé học ngôn ngữ nhanh hơn. Khi đọc, hãy chỉ vào những vật mà bạn nói, chẳng hạn như cây, chó, xe hơi… và nói to, rõ ràng các từ đó. Bạn cũng có thể hát cho trẻ nghe thường xuyên hoặc cho trẻ nghe những bài hát thiếu nhi vui nhộn. Điều đó cũng sẽ giúp ích rất nhiều cho việc học nói của bé.

Bạn cần phải cảnh giác với các vấn đề liên quan đến giọng nói ở trẻ nhỏ. Đôi khi, giọng nói của trẻ bị khàn hoặc bị nghẹt có thể là do các vấn đề về hô hấp hoặc đơn giản là do trẻ bị nghẹt mũi.

Nếu trẻ mắc chứng nói lắp, khi nói chuyện với con, hãy để mắt của bạn tiếp xúc được với mắt trẻ và nói từ từ. Điều đó sẽ hỗ trợ trẻ bắt chước theo các hành động của bạn. Luôn nở một nụ cười và kiên nhẫn để cho bé cảm thấy bớt căng thẳng.

Là cha mẹ, bạn có thể hỗ trợ cho trẻ có một cuộc sống tốt hơn bằng việc giúp trẻ vượt qua các rối loạn ngôn ngữ để có được sự tự tin trong quá trình giao tiếp. Hãy quan sát bé cẩn thận để phát hiện các triệu chứng rối loạn ngôn ngữ kịp thời để có cách chữa trị phù hợp.

Tin cùng chuyên mục

Nổi bật trang chủ

Tin mới nhất

Xem thêm